ABD Senatosu’nda iki partinin ortak desteğiyle hızla ilerleyen yeni yasa tasarısı, Rusya’yı ekonomik olarak zorlayarak Ukrayna’da kalıcı barış için Putin’i samimi müzakerelere zorlamayı hedefliyor. Tasarı, Moskova’ya yönelik ağır yaptırımların yanı sıra, Rus enerjisi kullanan ülkelere de sert yaptırımlar getiriyor.

Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham ile Demokrat Senatör Richard Blumenthal tarafından sunulan tasarı, Rusya ile enerji ticareti yapan Türkiye, Avrupa Birliği ülkeleri ve diğer devletlerin ekonomilerini de doğrudan etkileyebilir. Graham, “Bu yasa Rusya’yı dünyadan izole edecek ve zulme destek veren ülkelere yüzde 500’ü aşan gümrük vergileri getirecek” dedi.

Tasarı, Rusya Federasyonu menşeli petrol, doğal gaz, uranyum, petrol ürünleri veya petrokimya ürünlerini bilerek satın alan, tedarik eden ya da transfer eden ülkelere en az yüzde 500 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasını öngörüyor. Bu yaptırım, Rus enerjisinden beslenen ekonomilere ağır darbe vurabilir.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü’nden Maria Shagina, uygulamanın lojistik açıdan zorluklar taşıdığını, ancak imkânsız olmadığını belirtti. Türkiye ve Hindistan gibi ABD’nin stratejik ortakları da bu yasadan etkilenebilecek ülkeler arasında yer alıyor.

Tasarı ayrıca, Çin’in “gölge filodan” ucuz Rus petrolü alarak Kremlin’in savaş finansmanını desteklemesini doğrudan hedef alıyor. Pekin’in Moskova ile yakın iş birliği, Brüksel’de artan endişelere yol açıyor.

Türkiye, Karadeniz üzerinden Mavi Akım ve TürkAkım boru hatları aracılığıyla Rus gazı alırken, Avrupa ülkeleri arasında Fransa, İspanya ve Belçika gibi ülkeler sıvılaştırılmış doğalgazda önde. Öte yandan Macaristan ve Slovakya gibi bazı ülkeler, Rus petrolünü Druzhba boru hattı ile tedarik etmeye devam ediyor.

Avrupa Komisyonu, 2027’ye kadar Rus enerjisinden tamamen çıkmayı hedefliyor ancak Macaristan ve Slovakya, bu hızlı geçişin ekonomik rekabet güçlerini olumsuz etkileyeceği gerekçesiyle karşı çıkıyor.

Eğer yasa yürürlüğe girerse, yaklaşık 12 AB ülkesinin ABD’ye ihracatına yüzde 500’e varan ek vergi yükü gelebilir. Bu durum, ABD ile AB arasında devam eden ticaret görüşmelerinde ciddi gerilim yaratabilir. Geçmişte Başkan Trump, AB mallarına yüzde 50’ye varan gümrük vergisi tehdidinde bulunmuştu.

Avrupa Komisyonu sözcüsü, yaptırımlarda ABD ile koordinasyonun önemine vurgu yaparken, tasarının AB ekonomisi üzerindeki olası yıkıcı etkileri konusunda yorum yapmaktan kaçındı.

Tasarıda, Başkan’ın “ulusal güvenlik” gerekçesiyle bazı ülke veya malları 180 günlüğüne muaf tutma yetkisi bulunuyor. Bu durum, ülkeler arasında Oval Ofis’te yoğun lobicilik faaliyetlerine yol açabilir.