Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Türkiye’nin yapay zeka destekli çok katmanlı hava savunma sistemi “Çelik Kubbe” projesini tanıttı. Görgün, “Çelik Kubbe”nin sadece bir savunma sistemi değil, aynı zamanda entegre ve ileri mühendislik kültürüne sahip bir savunma doktrini olduğunu söyledi.

Saha İstanbul’da gerçekleşen “Saha Sohbetleri” etkinliğinde konuşan Görgün, sistemin yapay zeka destekli karar mekanizmaları sayesinde tehditleri en uzak menzilden tespit edip en doğru müdahaleyi saniyeler içinde başlatabildiğini belirtti. Bu sayede hem hız hem de isabetlilik açısından büyük bir avantaj sağlanıyor.

Çelik Kubbe, yerli ve milli olarak geliştirilen SİPER, HİSAR A+ ve O+, KORKUT, SUNGUR gibi hava savunma silah sistemlerini radarlar, elektro-optik sensörler, sinyal bozucular ve lazer sistemleri ile entegre ediyor. Bu sayede çok katmanlı ve kapsamlı bir savunma altyapısı oluşturuluyor.

Projenin en önemli özelliklerinden biri de ortak mühendislik dili ile geliştirilmiş olması. Görgün, farklı ülkelerden alınan sistemlerin ortak çalışabilirliğinin büyük sorun oluşturduğunu, ancak milli sistemlerde bu problemin ortadan kalktığını vurguladı. Yüzlerce alt yüklenici firmanın katkı sağladığı projede, KOBİ zorunluluğu ve yerlileştirme payı ile sürdürülebilirlik hedefleniyor.

Gelecekte KIZILELMA, ANKA-3, HÜRJET ve KAAN gibi yeni nesil hava platformlarının da bu sistemle entegre edileceği açıklandı. İnsanlı ve insansız hava araçlarının aynı sistemde sensor füzyonu ile görev yapacağı ileri konseptler üzerinde çalışılıyor.

Haluk Görgün ayrıca, Türkiye’nin savunma sanayii ihracatının yarısından fazlasının NATO ve AB ülkelerine yapıldığına dikkat çekerek, NATO ilişkilerine özel bir müdürlük kurulduğunu ifade etti.

Bu gelişmeler, Türkiye’nin savunma alanında teknolojik ve jeopolitik açıdan güçlü bir aktör olarak konumunu sağlamlaştırdığını gözler önüne seriyor.

TÜRKSAT AŞ, 2024 yılı faaliyet raporunu yayımlayarak rekor kar rakamlarını açıkladı. Şirketin satış maliyeti 15 milyar lira olurken, brüt kar 1,5 milyar liraya yükseldi. Faiz, amortisman ve vergi öncesi kar (FAVÖK) ise 3 milyar 722 milyon liraya çıkarak, yüzde 22 FAVÖK marjı elde edildi.

2024’te toplam net satışlar 16 milyar 649 milyon liraya ulaşırken, Kablo TV aboneliklerinde düşüş yaşanmasına karşın kablonet aboneliklerinde artış görüldü. Kablo TV abone sayısı 1 milyon 309 bine gerilerken, kablonet aboneleri 1 milyon 412 bine yükseldi.

E-Devlet Kapısı üzerinden sunulan elektronik hizmetlere olan talep de artarak sürdü. 2024 yılında yaklaşık 66,6 milyon vatandaş, 1079 kuruma ait 8 bin 312 elektronik hizmetten faydalandı. Bu kullanım önceki yıla göre yüzde 4 kullanıcı artışı, yüzde 7 hizmet artışı ve yüzde 5 kurum entegrasyonu artışı anlamına geliyor. E-Devlet’te toplam hizmet kullanımı 11,5 milyara yükseldi.

TÜRKSAT, kritik altyapıların ve uygulamaların siber güvenliğini en üst seviyede tutarken, kamu kurumlarına siber güvenlik danışmanlığı, test ve simülasyon hizmetleri de verdi. 2024 yılında Karayolları, Hazine, Tarım ve Sağlık Bakanlıkları gibi önemli kurumların bilişim altyapıları siber güvenlik projeleriyle güçlendirildi. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığı ofisleri ve çeşitli bakanlıklara siber güvenlik test ve danışmanlık hizmetleri sağlandı.

Yönetim sistemleri, risk değerlendirmeleri ve iyileştirme süreçlerini kapsayan Risk Yönetim Politikası revize edilerek uygulamaya kondu. TÜRKSAT, 2024 yılında Yönetişim Komitesi kurarak tüm varlıkların risk yönetimini daha etkin hale getirdi.

Sosyal medya devi X’te (eski adıyla Twitter) büyük bir deprem yaşandı. Şirketin CEO’su Elon Musk, ani bir kararla görevinden istifa ettiğini duyurdu.

Musk, istifa kararını sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamayla kamuoyuna bildirdi. Görev değişikliğinin şirketin geleceği için önemli bir adım olduğunu ifade eden Musk, “Gelecek planları için yeni bir sayfa açıyoruz” mesajını verdi.

X’te yaşanan bu gelişme, teknoloji ve sosyal medya dünyasında büyük yankı uyandırdı. Musk’ın istifasının ardından şirketin yeni CEO’sunun kim olacağı merak konusu oldu.

Detaylar geldikçe sizlerle paylaşacağız.

ABD Başkanı Donald Trump’ın şirketi Trump Organization, kısa süre önce “T1” adlı altın renkli akıllı telefonunu tanıttı. 499 dolardan satışa sunulacağı açıklanan cihaz, Google’ın Android işletim sistemiyle çalışacak. Trump Organization, telefonun ABD’de üretileceğini iddia etse de sektör uzmanları bunun gerçekçi olmadığını belirtiyor.

International Data Corp. Başkan Yardımcısı Francisco Jeronimo, CNBC’ye verdiği demeçte, “Telefonun sıfırdan tasarlanması veya tamamen ABD’de monte edilip üretilmesi mümkün değil” dedi. Uzmanlar, cihazın büyük ihtimalle Çinli bir orijinal cihaz üreticisi (ODM) tarafından üretileceğine dikkat çekiyor. Bu firmalar, başka şirketler adına ürün tasarımı ve üretimi yapıyor.

Counterpoint Research analistleri de telefonun “Amerikan yapımı” olarak pazarlanmasına rağmen üretimin Çin merkezli olma ihtimalinin yüksek olduğunu vurguladı. ABD’nin yerel üretim kapasitesinin sınırlı olması, elektronik ürünlerde üretimin küresel tedarik zincirine bağlı olmasını beraberinde getiriyor.

T1 modelinde 6.8 inç AMOLED ekran kullanılacak ve bu ekranların üretimi ağırlıklı olarak Güney Koreli Samsung, LG ve Çinli BOE gibi firmaların elinde bulunuyor. İşlemci tarafında ise muhtemelen Tayvanlı MediaTek veya Qualcomm gibi firmalar tercih edilecek. Kamera sensörlerinde ise Japon Sony ön planda.

Trump Organization, akıllı telefon üretimiyle ABD’ye ithal edilen cihazlara yönelik olası gümrük vergisi tehditleri arasında gündeme gelmişti. Ancak uzmanlar, iPhone gibi yüksek teknoloji ürünlerinin tamamen ABD’de üretilmesinin yıllar alacağını ve maliyetleri ciddi oranda artıracağını ifade ediyor.

Bu kapsamda, Trump’ın “yerli üretim” iddiaları, teknik ve lojistik açıdan büyük oranda yabancı üretim ve tedarik zincirine bağımlı kalacak gibi görünüyor. Trump Organization’dan konuya dair henüz resmi bir açıklama yapılmadı.

Google, YouTube’daki milyarlarca videoyu yapay zeka modellerini eğitmek için kullanıyor. Teknoloji devi, Gemini ve video üretim aracı Veo 3 gibi gelişmiş yapay zeka sistemlerini YouTube arşivindeki videolarla eğittiğini doğruladı. Ancak şirket, sadece belirli bir video alt kümesinden faydalandığını ve içerik sahipleriyle yapılan özel anlaşmalara saygı gösterdiğini belirtti.

YouTube sözcüsü, “Ürünlerimizi geliştirmek için her zaman YouTube içeriğini kullandık, bu yapay zekanın ortaya çıkmasıyla değişmedi” ifadelerini kullandı. Google, içerik üreticilerinin görüntü ve seslerinin izinsiz kullanımına karşı koruyucu önlemler üzerinde çalıştığını vurguladı.

Platformdaki 20 milyar videodan kaç tanesinin yapay zeka eğitimi için kullanıldığı ise açıklanmadı. Ancak sadece %1’inin bile kullanılması durumunda yaklaşık 2,3 milyar dakikalık içerik Google’ın yapay zeka eğitimine dahil edilmiş oluyor. Bu rakam, diğer rakiplerin eğitim verilerinin yaklaşık 40 katı anlamına geliyor.

Sektör uzmanları ve içerik üreticileri ise videolarının yapay zeka eğitimi için kullanılmasından genellikle habersiz olduklarını belirtiyor. CNBC’ye konuşan birçok üretici, YouTube’un içeriklerini bu amaçla kullandığını önceden duymadıklarını ifade etti.

Google, Eylül ayında yayınladığı blog yazısında YouTube içeriklerinin “ürün deneyimini geliştirmek için” kullanılabileceğini belirtmişti. Ancak kullanıcıların içeriklerinin yapay zeka eğitiminde kullanılmasını engelleme imkânı bulunmuyor.

YouTube platformuna her gün yaklaşık 20 milyon video yükleniyor. Bireysel üreticilerden büyük medya kuruluşlarına kadar geniş bir yelpazedeki içeriklerin bu şekilde kullanılması, fikri mülkiyet hakları açısından önemli endişeler yaratıyor.

Google’ın geliştirdiği Veo 3, şu ana kadar geliştirilen en yetenekli yapay zeka video üretim sistemlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Sinematik videolar, konuşan animasyon karakterler ve doğal seslendirmeler tamamen yapay zeka tarafından oluşturuluyor ve bu gelişmelerde eğitildiği YouTube içeriklerinin büyük rolü olduğu düşünülüyor.

Şirket, telif haklarına karşı koruma sözü verirken, kullanıcıların yasal süreçlerinde hukuki masrafları üstlenme taahhüdünde bulunuyor. Ayrıca Creative Artists Agency ile yapılan iş birliği sayesinde tanınmış kişilerin benzerliklerinin yapay zeka tarafından kullanılmasına karşı bir denetim mekanizması sağlanıyor.

Dünyanın en büyük dördüncü otomobil üreticisi Stellantis, lüks otomobil markası Maserati’nin geleceği üzerinde kapsamlı değerlendirmeler yapıyor. Bu süreç, şirketin yeni CEO’su Antonio Filosa’nın atanması öncesinde başladı.

Fransız-İtalyan otomotiv devi, 14 markadan oluşan geniş portföyünde düzenlemeler planlarken, ABD’nin uygulamaya koyduğu gümrük vergilerine hazırlanıyor ve Çinli rakipleriyle rekabetini güçlendirmeye çalışıyor.

Stellantis, Nisan başlarında ABD’nin gümrük vergilerinin Maserati ve Alfa Romeo markalarına olası etkilerini analiz etmek üzere McKinsey danışmanlık şirketiyle çalıştı. Şirket, iki markaya da bağlılığını vurgulamış olsa da, McKinsey tarafından değerlendirilen seçenekler arasında Maserati’nin satılması ihtimali de yer aldı. Ancak bu değerlendirmelerin henüz erken aşamada olduğu belirtildi.

Stellantis sözcüsü, Maserati’nin satışa çıkarıldığı yönündeki iddiaları yalanlarken, McKinsey konuya ilişkin açıklama yapmadı.

Uzun süredir gündemde olan Apple’ın katlanabilir ekranlı iPhone modeliyle ilgili yeni bilgiler ortaya çıktı. Güvenilir kaynaklar ve ünlü Apple analisti Ming-Chi Kuo’nun raporlarına göre, Apple’ın ilk katlanabilir iPhone’unun seri üretimine bu yılın sonunda başlanacak. Cihazın ise 2026 yılında tanıtılması bekleniyor.

Katlanabilir ekran teknolojisinde lider konumda olan Samsung, Apple’a bu yeni model için ekran tedarikçisi olarak destek veriyor. İki şirket, katlanabilir telefonlarda sıkça karşılaşılan “katlanma izi” sorununu aşmaya yönelik teknik çözümler geliştirdi ve bu yeniliklerin Apple’ın katlanabilir iPhone’unda kullanılacağı belirtiliyor.

Samsung’un, katlanabilir ekranlı telefonlar için özel olarak kurduğu ve yıllık 8 milyon adet üretim kapasitesine sahip yeni üretim hattı da bu süreci destekliyor.

Apple’ın katlanabilir ekranlı iPhone’u, akıllı telefon pazarında önemli bir yenilik olarak görülürken, teknoloji dünyası tarafından da büyük merakla bekleniyor.

Rekabet Kurumu, Google’ın PMAX (Performance Max) kampanyasıyla çevrim içi reklamcılık alanındaki pazar gücünü kötüye kullanıp kullanmadığını araştırmak üzere resmen soruşturma başlattı.

2021 yılında tanıtılan PMAX kampanyası, reklam verenlere Google Ads platformundaki tüm reklam alanlarına tek bir kampanyadan erişim sağlama imkânı sunuyor. Kurum, bu kampanya aracılığıyla Google’ın reklam pazarındaki hâkimiyetini diğer reklam hizmetlerine taşımaya çalışıp çalışmadığını, reklam verenlere karşı haksız uygulamalarda bulunup bulunmadığını ve veri birleştirme yoluyla rekabeti engelleyip engellemediğini değerlendirecek.

Rekabet Kurulu tarafından yapılan açıklamada, soruşturmanın başlatılmasının ilgili teşebbüsün kanun ihlalinde bulunduğu veya yaptırıma uğrayacağı anlamına gelmediği vurgulandı.

Soruşturmanın sonucu, Google’ın Türkiye’deki dijital reklam pazarındaki faaliyetleri ve rekabet politikaları açısından önemli bir gelişme olarak görülüyor.

Savunma Sanayii İcra Komitesi (SSİK) toplantısında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın onayıyla geliştirilen Türkiye’nin çok katmanlı hava ve füze savunma mimarisi “Çelik Kubbe”, Türk savunma sanayisinin milli ve entegre gücü olarak yeteneklerini artırmaya devam ediyor.

Yerli ve milli sistemlerle donatılan bu dev savunma mimarisi, alçak, orta ve yüksek irtifadaki tehditlere karşı çok katmanlı ve entegre bir güvenlik şemsiyesi sunuyor. Türk savunma sanayisinin lider firmaları ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE gibi kurumlar tarafından geliştirilen sistemler, bu yapının temelini oluşturuyor.

Çelik Kubbe’nin temel taşlarından biri olan KORKUT, ASELSAN tarafından geliştirilen mobil, düşük irtifa hava savunma sistemidir. Özellikle İHA, helikopter ve alçak irtifadan gelen tehditlere karşı etkili bir koruma sağlayan KORKUT, Türk Silahlı Kuvvetlerinin hava savunmasındaki hızlı müdahale gücünü temsil ediyor.

HİSAR-A+ ve HİSAR-O+ sistemleri ise alçak ve orta irtifa tehditlerine karşı etkin koruma sağlarken, SİPER stratejik uzun menzilli ve yüksek irtifa hava savunma sistemi olarak öne çıkıyor. SİPER Blok 1 TSK envanterine katılırken, daha gelişmiş Blok 2 versiyonunun testleri sürüyor.

Tüm bu sistemler yalnızca eş zamanlı değil, eş güdümlü ve bütünleşik şekilde çalışacak şekilde tasarlandı. ASELSAN’ın geliştirdiği GÜRZ, GÖKER, GÖKDENİZ, GÖKSUR ve ROKETSAN’ın LEVENT sistemleri; lazer, namlu ve füze sistemlerini hibrit bir yapıda birleştirerek tehditlere karşı çok yönlü bir savunma kabiliyeti sağlıyor.

Bu sistemlere entegre olarak çalışan SUNGUR omuzdan atılan hava savunma füzeleri, GÖKTUĞ havadan havaya füze ailesi ve lazer tabanlı sistemler olan GÖKBERK ile ALKA, Türk savunma sanayisinin yeni nesil hava savunmadaki vizyonunu ortaya koyuyor.

Çelik Kubbe sadece savunmayla sınırlı değil. ROKETSAN tarafından geliştirilen MAM mühimmat ailesi, OMTAS, UMTAS, KARAOK tanksavar füzeleri, TRLG-122/230, TAYFUN balistik füzesi, ATMACA ve SOM seyir füzeleri gibi saldırı sistemleri sayesinde, Türkiye tehditleri kaynaklarında etkisiz hale getirebilecek etkin bir caydırıcılığa da sahip.

Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, konuyla ilgili yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Artık savunma sistemlerimiz yalnızca bir arada değil, birlikte çalışmak zorunda. Çelik Kubbe; füze, namlu ve lazer sistemlerinden oluşan ‘sistemler sistemi’ anlayışını tam anlamıyla hayata geçiriyor. Bu yapı, tehditleri yalnızca tespit etmiyor, gerçek zamanlı olarak entegre ve etkili karşılıklar üreterek sahada mutlak bir güvenlik şemsiyesi oluşturuyor.”

Türk savunma sanayisinin geliştirdiği bu sistemler sadece TSK’nın değil, dost ve müttefik ülkelerin de ilgisini çekiyor. Envantere giren birçok sistemin seri üretimi sürerken, ihracat başarılarıyla Türkiye’nin savunmadaki etkinliği uluslararası alanda da artıyor.

Xinhua haberine göre, Çin’in yeni Ay mekiği Mıngcou’nun katı yakıtlı roket motorları, Gobi Çölü’ndeki Ciuçüen Uydu Merkezi’nde yapılan testte başarıyla ateşlendi. “Kaçış kulesi” olarak adlandırılan iskeletle birlikte kalkış yapan mekiğin dönüş kapsülü, hedeflenen irtifaya ulaştıktan sonra iskeletten ayrılarak paraşütle güvenli bir şekilde yere indi.

Çin İnsanlı Uzay Seferleri Ajansı’ndan yapılan açıklamada, test sırasında mekiğin temel sistemleri ve kaçış-kurtarma alt sistemlerinin performansının değerlendirildiği belirtildi.

Mıngcou, yani “düş gemisi”, Çin’in yeni personel taşıyıcı mekiği olarak tasarlandı ve üç taykonotu taşıyabilecek kapasitede olacak. Yaklaşık 9 metre uzunluğunda, 4,5 metre genişliğinde ve 22 ton ağırlığında olan bu mekiğin, Çin’in mevcut Şıncou mekiklerinin yerini alması planlanıyor.

Çin’in Ay keşif ve üs kurma planları ise oldukça iddialı: 2030 yılına kadar insanlı Ay seferi düzenlemek ve 2050 yılına dek Ay’da tam işlevli bir araştırma üssü kurmak hedefleniyor. Üç aşamalı plan kapsamında, 2024-2027 arasında “Çang’ı 6, 7 ve 8” keşif görevleri gerçekleştirilecek. Ardından 2030-2040 yılları arasında beş insanlı seferle Ay’da üs inşası yapılacak. Son aşamada ise 2040-2050 döneminde istasyon Mars, Venüs ve ötesindeki görevleri destekleyecek çok işlevli bir araştırma merkezi haline getirilecek.

Türkiye’nin savunma sanayindeki önemli atılımları dünya gündeminde yer almaya devam ediyor. Yabancı basında yer alan haberlere göre, Türkiye, KAAN savaş uçağı, ANKA-3 insansız hava aracı ve jet motorlu KIZILELMA ile kritik ve yenilikçi bir hamleye hazırlanıyor.

Bu teknolojik sıçramanın temelinde, Aselsan tarafından geliştirilen Yerli Uçuş Veri Bağlantısı (IVDL) sistemi yer alıyor. Bu sistem, KAAN’ın gizli ANKA-3 uçan kanatlı drone ve KIZILELMA insansız savaş uçağı ile etkili iletişim kurmasını sağlıyor. Elektronik harp tespitine karşı yüksek direnç ve hızlı veri aktarımı sunan IVDL, KAAN’ın sadece bir savaşçı uçağı olarak değil, aynı zamanda insansız varlıkları yöneten bir komuta ve kontrol merkezi olarak da görev yapmasına imkan tanıyor. Ayrıca TOYGUN elektro-optik paketi ve pasif IRST sensörü KARAT gibi özelliklerle KAAN’ın hayatta kalma kabiliyeti ve etkinliği artırılıyor.

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen KAAN, 2010’ların ortalarında başlayan proje kapsamında Batı’nın beşinci nesil savaş uçaklarının izinden giderken, Libya, Suriye ve Ukrayna’daki insansız hava aracı odaklı çatışmalardan edinilen tecrübeleri de yansıtıyor. F-22 ve Su-57 gibi beşinci nesil uçaklardan farklı olarak KAAN, baştan itibaren insansız sistemlerle entegre çalışacak şekilde tasarlandı. Gizli yapısı, ANKA-3’ün keşif ve saldırı yetenekleri ile KIZILELMA’nın yüksek hız ve saldırganlığı, KAAN’ın hava gücüne tamamlayıcı güç katıyor.

Bu insanlı-insansız muharebe takımı (MUM-T) mimarisi, Türkiye’ye gelecekteki savaşlarda önemli taktik avantaj sağlayacak. IVDL sistemi, KAAN pilotunun kendisini aşırı risklere maruz bırakmadan düşman hava savunmalarını bastırmasını, elektronik karıştırma yapmasını ve derin saldırılar düzenlemesini mümkün kılıyor. ABD ve Rusya’nın henüz deneysel aşamada olan benzer teknolojilerine kıyasla, Türkiye operasyonel anlamda savaş İHA’larını avcı uçak filosuna başarıyla entegre etme yolunda büyük mesafe kat etmiş durumda.

Bu dijital ağ yapısı ayrıca Türkiye’nin NATO’nun C4ISR altyapısına bağlı olmadan Doğu Akdeniz, Kafkaslar ve Kuzey Suriye gibi kritik bölgelerde bağımsız operasyonlar düzenleyebilmesini sağlayarak ülkenin egemenlik ve müdahale kapasitesini artırıyor.

Haberde, KAAN’ın hem ANKA-3 hem de KIZILELMA için bir hava komuta merkezi olarak görev yapması ve Aselsan’ın IVDL sisteminin Türkiye’yi insanlı-insansız savaş çağının ön saflarına taşıması dikkat çekildi. Bu dönüşümün sadece teknolojik bir ilerleme değil, aynı zamanda Türkiye’nin insansız hava araçları uzmanlığıyla hava üstünlüğü kavramını yeniden şekillendiren kavramsal bir devrim olduğu vurgulandı. KAAN, ANKA-3 ve KIZILELMA gibi sistemlerin giderek daha entegre hale gelmesiyle Türkiye, geleneksel hava kuvvetleri yapılarının ötesinde, gizlilik, özerklik ve gerçek zamanlı kontrol özellikleriyle çok az ülkenin erişebildiği operasyonel bir muharebe ekosistemi oluşturuyor.

İsrail-İran hattında gerilim tırmanırken, İran Devrim Muhafızları Komutanı’ndan dikkat çeken bir açıklama geldi. Komutan, “Amerika bizi müzakerelerle aldatmaya çalıştı, biz onların kibri karşısında dik durduk. Hayber füzeleri yakında fırlatılacak; dünya gördükleriyle şoke olacak” ifadelerini kullandı.

Bu sözlerin ardından gözler, İran’ın son dönemde geliştirdiği ve “Hayber-Şiken” (Kheibar Shekan) olarak da bilinen balistik füzelere çevrildi.

Hayber füzesi, İran tarafından geliştirilen orta menzilli balistik füze sistemidir. İlk kez 2022 yılında tanıtılan bu füze, adını İslam tarihinde Müslümanların zafer kazandığı Hayber Savaşı’ndan alıyor. Askeri adı “Kheibar Shekan” olan füze, İran Devrim Muhafızları’nın envanterinde yer alıyor.

İran Savunma Bakanlığı’na göre Hayber füzesi, özellikle İsrail’e karşı bir denge unsuru olarak geliştirilmiştir.

Menzil: Yaklaşık 1.450 kilometre

Yakıt Tipi: Katı yakıt

Başlık: Yüksek patlayıcılı konvansiyonel savaş başlığı

Fırlatma Sistemi: Mobil lançer (taşınabilir rampa)

Rehberlik Sistemi: Gelişmiş yönlendirme ve terminal aşama kontrol sistemi

Gizlilik: Radar sistemlerinden kaçabilme ve atmosfere girişte manevra kabiliyeti

Bu özellikler sayesinde füze, yüksek irtifada ilerlerken hedefe yaklaşma aşamasında ani manevralar yapabiliyor. Bu da, İsrail’in Demir Kubbe gibi savunma sistemlerini yanıltma potansiyeli taşıyor.

Hayber-Şiken füzesi, tamamen İran tarafından üretilen ve İran ordusuna ait olan bir sistemdir. Şu anda başka herhangi bir ülkenin bu füzeyi kullandığına dair resmi bilgi bulunmamaktadır. Ancak İran’ın bu teknoloji üzerinde bölgesel müttefikleriyle bilgi paylaşımı yapabileceği yönünde değerlendirmeler mevcuttur.

İran, Hayber füzeleriyle askeri caydırıcılığını artırmayı, bölgesel nüfuzunu güçlendirmeyi ve stratejik rakibi İsrail’e karşı üstünlük sağlamayı hedefliyor. Ayrıca Hayber isminin tarihsel olarak Yahudi kalesine karşı kazanılan zaferi simgelemesi, İran’ın bu füzeyi özellikle sembolik ve psikolojik bir silah olarak kullanmasına neden oluyor.

OpenAI’nin güçlü yapay zeka modeli ChatGPT, sıra dışı bir denemede 1970’lerin klasik oyun konsolu Atari 2600’de çalışan basit satranç programına karşı mağlup oldu. Yaklaşık 90 dakika süren maçta, ChatGPT rakibine üstünlük sağlayamadı ve yenildi.

Deneyde, ChatGPT’nin satranç hamleleri doğal dil ile arayüze iletildi; bir insan bu hamleleri Atari 2600’deki “Chess” oyununa manuel olarak girdi. Atari’nin hamleleri ise ChatGPT’ye aktarıldı. Ancak ChatGPT’nin hamlelerde kullandığı ifadeler bazen alışılmış notasyonlardan uzak, “piyonu e4’e sür” gibi ifadelerdi ve zaman zaman geçersiz ya da yanlış hamleler önerdi.

1970’lerden kalma Atari satranç programı basit algoritmalarla çalışmasına rağmen, katı kurallar ve oyunun durumuna hızlı tepki verme konusunda ChatGPT’den üstün çıktı. Oyun ilerledikçe ChatGPT’nin performansı düştü ve yenilgiyi kabullenmekte zorlandı; hatta oyunu yeniden başlatmayı teklif etti.

Bu ilginç karşılaşma, yapay zekanın doğal dil işleme ve esnek düşünme alanındaki gücünü ortaya koyarken, kapalı ve kesin kurallara sahip oyunlarda klasik algoritmaların hala avantajlı olduğunu gösterdi. ChatGPT gibi büyük dil modelleri, metin tabanlı görevlerde başarılı olsa da, satranç gibi optimize edilmiş oyunlarda eski nesil programların gerisinde kalabiliyor.

Xbox kullanıcılarını heyecanlandıran Free Play Days etkinliği kapsamında, 13-16 Haziran tarihleri arasında Game Pass abonelerine özel üç oyun ücretsiz olacak. Bu oyunlar arasında strateji türündeki Towerborne, balık tutma simülasyonu Bassmaster Fishing ve inşaat temalı Construction Simulator yer alıyor.

Ayrıca, tüm Xbox kullanıcıları için Towerborne oyunu, normalde 600 TL olan fiyatına rağmen 18 Haziran’a kadar ücretsiz olarak erişime açık olacak. Bu fırsat, oyunseverlere kaliteli içerikleri ücretsiz deneyimleme imkanı sunuyor.

Xbox Free Play Days etkinlikleri, oyunculara her hafta yeni oyunları deneme ve keşfetme fırsatı vererek oyun dünyasını daha erişilebilir kılıyor.

2024 tarihli bomba bir rapora göre, ABD Savunma Bakanlığı, gizli silah programlarının gerçek amacını gizlemek için 1980’lerden itibaren UFO ve uzaylılarla ilgili komplo teorilerini bilinçli olarak körüklemiş. Wall Street Journal kaynaklı haberde, Amerikan Hava Kuvvetleri bünyesindeki bir albayın 1980’lerde Nevada’daki 51. Bölge yakınlarında sahte “uçan daire” fotoğrafları yaydığı ortaya çıktı. Bu gizli üs, tarihteki ilk hayalet savaş uçağı F-117 Nighthawk’ın test merkeziydi.

Pentagon’un gizli projelerini Sovyetler Birliği’nden saklamak için UFO mitolojisini kullanması, kamuoyundaki uzaylı hikayelerinin ardında bambaşka bir askeri stratejinin yattığını gösteriyor. Tüm Alanlarda Anormallik Çözüm Bürosu (AARO) direktörü Sean Kirkpatrick’in yürüttüğü incelemede, Amerikan ordusunun bazen sahte birimler ve uydurma operasyonlarla bile kendi personelini yanıltmaya çalıştığı belirlendi.

Örneğin, “Mavi Yanki” isimli uydurma birim ile bazı askeri personelin bilgilendirilmesi ve bunların gerçek olmadığından haberdar edilmemesi, uzun süre devam eden uygulamalardan biri oldu. Pentagon 2023’te bu tür yanlış bilgilendirmelere son verilmesi yönünde karar aldı.

Bunun yanı sıra eski bir hava kuvvetleri yüzbaşısı Robert Salas’ın Montana’daki nükleer füze üssünde UFO gözlemi iddiası gibi olaylar da, aslında askeri elektromanyetik testlerin yanlış anlaşılması olabileceği belirlendi. Yetkililer gizli testlerin detaylarını paylaşmayarak kamuoyunda ve bazı askerlerde uzaylı söylentilerinin yayılmasına zemin hazırladı.

ABD Savunma Bakanlığı, AARO’nun raporlarının tamamını henüz açıklamadığını belirtiyor ancak bu yılın sonunda şeffaflığın artırılacağı yeni bir rapor yayımlanacağını duyurdu.

WhatsApp, uzun mesajları okumakta zorlanan kullanıcılar için yapay zeka destekli yeni bir özellik üzerinde çalışıyor. Beta sürümünde keşfedilen “Mesaj Özetleme” özelliği, biriken ve okunmamış uzun mesajları tek bir özet halinde kullanıcıya sunarak sohbet takibini kolaylaştıracak.

Özellik, hem grup hem de bireysel sohbetlerde çalışacak ve mesajların cihaz içinde özel bir güvenlik katmanı kullanılarak işlenmesini sağlayacak. Böylece mesaj içerikleri buluta aktarılmayacak, gizlilik tamamen korunacak. Ancak gelişmiş sohbet gizliliği olan sohbetlerde bu özellik aktif olmayacak.

Şu anda test aşamasında olan bu yeniliğin kullanıcılara ne zaman sunulacağı ise henüz belli değil.

Hong Kong Emniyeti, Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında “Reversed Front: Bonfire” adlı mobil oyunu yasakladı. Oyun, Tayvan ve Hong Kong’un bağımsızlığını teşvik eden içeriklere sahip olduğu gerekçesiyle eleştirildi. Yetkililer, oyunu indirip oynayanların “ayaklanmayı teşvik eden yayınlar bulundurmak” suçundan yargılanabileceği uyarısında bulundu.

Ulusal Güvenlik Yasası’na dayanılarak oyuna elektronik platformlarda erişim engeli getirildi, oyun mağazalardan kaldırıldı. Hong Kong Emniyeti ayrıca vatandaşları, oyunu satın almanın Tayvan merkezli geliştirici şirkete yardım anlamına geleceği gerekçesiyle uzak durmaları konusunda uyardı.

Strateji türündeki oyunda oyuncular, Çin’in kurgusal evreninde Tayvan, Hong Kong, Moğolistan, Tibet ve Uygurlar gibi farklı bölgeleri seçip “komünist rejime” karşı mücadele ediyor. Oyuncular ayrıca komünist rejimi seçerek “düşmanlara” karşı da oynayabiliyor.

Ulusal Güvenlik Yasası, Haziran 2020’de yürürlüğe girmiş, Hong Kong’daki demokrasi yanlısı protesto hareketlerine karşı sert yaptırımlar getirmişti. Yasa sonrası çok sayıda muhalif hakkında soruşturma başlatıldı, sivil toplum örgütleri ve medya kuruluşları kapatıldı.

Apple, merakla beklenen WWDC 25 etkinliğinde yeni numaralandırma sistemi ve tasarım dili Liquid Glass ile iOS 26’yı tanıttı. Bu yeni arayüz, iPhone’larda daha şeffaf ve minimal bir kullanım deneyimi sunuyor.

Yapay zeka tarafında Apple Intelligence için duyurular yapıldı; Türkçe’nin de dahil olduğu onlarca yeni dil desteği yıl sonuna kadar kullanıma girecek. Minimalist tasarım anlayışıyla iOS 26, aydınlık ve karanlık modların yanı sıra renkli arayüz seçeneği de sunuyor.

Kamera uygulamasında fotoğraf ve video geçişleri daha akıcı ve hızlı hale getirildi. Safari tarayıcısı artık internet sayfalarını tam ekran gösterebilecek, alt kısma üç ana menü eklendi ve bağlantı çubuğu küçülerek ekran alanını artırıyor. Telefon uygulamasında sesli mesajlar, cevapsız aramalar ve kısa mesajlar tek ekranda toplandı.

Mesajlar uygulamasına sohbet duvar kağıdı ekleme ve anket özellikleri getirildi. Ayrıca farklı emojilerin bir araya getirilmesine olanak sağlanırken, Canlı Çeviri ve Apple Haritalar da günlük rutinlere göre öneriler sunacak şekilde geliştirildi.

iOS 26, iPhone 16 serisi, iPhone 15 serisi, iPhone 14 serisi, iPhone 13 serisi, iPhone 12 serisi, iPhone 11 serisi ve iPhone SE (2. nesil ve sonrası) modellerinde desteklenecek.

Nvidia CEO’su Jensen Huang, Londra Teknoloji Haftası açılış oturumunda, yapay zekanın tüm sektörleri “teknoloji sektörüne” dönüştüreceğini söyledi. İşletmelere yapay zeka ve teknolojiyi iş süreçlerine adapte etmeleri çağrısında bulunan Huang, yapay zekayı büyük bir “eşitleyici güç” olarak tanımladı.

Huang, yapay zekanın sadece bir teknoloji değil aynı zamanda kapsamlı bir altyapı olduğunu ve bunun ciddi yatırım ile kararlılık gerektirdiğini belirtti. Yapay zekanın gelişim hızının olması gereken düzeyde olduğunu ve bu hız karşısında hayatta kalmanın yolunun uyum sağlamak olduğunu vurguladı.

Bilim, eğitim ve finansal hizmetlerde yapay zekanın derin dönüşüme yol açtığını söyleyen Huang, İngiltere’nin yapay zeka araştırmacıları açısından zengin olduğunu ancak altyapı eksikliklerinin potansiyeli engellediğini ifade etti. Bu nedenle altyapı yatırımlarının desteklenmesi gerektiğini belirten Huang, İngiltere’nin yapay zekada yetenek havuzu oluşturmak için yatırım yapacağını açıkladı.

Küresel enerji dönüşümünde önemli bir eşik daha aşılıyor. Yapımı süren enerji projelerinin büyük çoğunluğunu temiz enerji kaynakları oluşturuyor. Uluslararası sivil toplum kuruluşu Global Energy Monitor verilerine göre, dünya genelinde inşa halinde olan 1412 gigavatlık enerji kapasitesinin yüzde 67’si temiz enerji projelerinden oluşuyor.

Yenilenebilir ve nükleer enerji projeleri giderek daha fazla öncelik kazanıyor. Düşük karbonlu kaynaklara yapılan yatırımlar artarken, bu projeler ülkelerin enerji politikalarında stratejik konuma yerleşiyor. Toplam 946 bin 574 megavatlık temiz enerji projesinin:

343 bin 192 megavatı güneş enerjisi,

267 bin 224 megavatı hidroelektrik,

251 bin 396 megavatı rüzgar,

74 bin 925 megavatı nükleer kaynaklı olarak planlandı.

Buna karşılık, yapımı süren projelerde biyokütle 7 bin 957 megavat ve jeotermal enerji 1880 megavatla en düşük kapasiteye sahip kaynaklar arasında yer aldı.

Dünya genelindeki toplam kurulu enerji kapasitesi 7 bin 909 gigavat seviyesinde bulunuyor. Bu kapasitenin:

2 bin 143 gigavatı kömür santrallerinden,

2 bin 135 gigavatı petrol ve doğalgaz projelerinden oluşuyor.

Buna karşılık, hidroelektrik 1216 gigavat, rüzgar enerjisi 1000 gigavat, güneş enerjisi ise 925 bin 166 megavatlık kurulu kapasiteye sahip.

Yapımı devam eden temiz enerji projelerinde Asya kıtası açık ara önde. Dünyadaki toplam temiz enerji yatırımlarının yüzde 82,6’sı Asya’da gerçekleşiyor. Kıtada şu anda 782 bin 469 megavatlık kapasite inşa halinde bulunuyor.

Asya’yı şu bölgeler takip ediyor:

Amerika kıtası: 74 bin 447 megavat

Avrupa: 51 bin 85 megavat

Afrika: 30 bin 318 megavat

Okyanusya: 8 bin 256 megavat

Artan enerji talebi, enerji arz güvenliği ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda yenilenebilir kaynaklara yönelim, küresel enerji haritasını hızla değiştiriyor. Yapımı süren her 3 enerji projesinden 2’sinin temiz enerjiye dayanması, fosil yakıtlardan uzaklaşmanın hız kazandığını gözler önüne seriyor.