Çekya, ceza yasasında yaptığı kapsamlı değişiklikle komünizm propagandası ve örgütlenmesini resmi olarak yasakladı. Cumhurbaşkanı Petr Pavel tarafından imzalanan düzenleme, Nazizm, komünizm ve insan haklarını bastırmayı amaçlayan tüm ideolojileri aynı kategoride değerlendiriyor.

Yeni yasaya göre, bu tür ideolojileri kuran, destekleyen veya yayan kişiler 1 ila 5 yıl arasında hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.

Yasanın hazırlanmasında rol alan isimlerden biri olan Michael Rataj, Nazizm’in toplumda hâlâ “yabancı bir Alman suçu” olarak görüldüğünü, komünizmin ise “bizden biri” gibi algılandığını söyleyerek bu çifte standardın mantıksız ve adaletsiz olduğunu vurguladı.

Çekya Cumhurbaşkanı Petr Pavel’in geçmişte Komünist Parti üyesi olması dikkat çekerken, bu üyeliği “gençlik hatası” olarak tanımlamıştı. Ancak muhalefet ve bazı sivil toplum kuruluşları, bu durumu “ikiyüzlülük ve siyasi hesap” olarak değerlendirdi.

Komünist Parti’den sert tepki
Çekya Komünist Partisi (KSCM), yasayı “politik motivasyonlu bir baskı aracı” olarak niteleyerek sert tepki gösterdi. Yapılan açıklamada, bu adımın “KSCM’yi yasadışı ilan etmenin bir başka başarısız girişimi” olduğu belirtildi. Partinin 2025 Ekim seçimlerinde tekrar parlamentoya girme şansı bulunuyor.

Bu karar, Polonya, Letonya ve Litvanya gibi ülkelerin yürüttüğü “de-komünizasyon” politikalarıyla benzerlik gösteriyor. Bu ülkelerde Sovyet dönemine ait anıtlar kaldırılmış, komünist semboller yasaklanmıştı.

Çekya’nın aldığı bu karar, Doğu Avrupa’daki tarihi hafıza, siyasi ideoloji ve demokratikleşme süreci açısından yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.